• ALTIN (TL/GR)
    1.033,17
    % 0,19
  • AMERIKAN DOLARI
    17,9105
    % -0,24
  • € EURO
    18,3168
    % -0,06
  • £ POUND
    21,6680
    % -0,34
  • ¥ YUAN
    2,6528
    % -0,19
  • РУБ RUBLE
    0,2978
    % 0,80
  • BITCOIN/TL
    413349,448
    % -3,57
  • BIST 100
    %

Türkiye’de Stagflasyon Riski Var mı?

Türkiye’de Stagflasyon Riski Var mı?

Son günlerin popüler sorularından birine yanıt arayalım.

Stagflasyon nedir ve ülkemiz için bu durum söz konusu mu?

Öncelikle stagflasyonun tanımı ile başlayalım. Stagflasyon, İngilizce “stagnation” yani “durgunluk, süt liman olma hâli” ile “inflation” yani enflasyon kelimelerinin birleşimi ile oluşan bir kelime.

Durgunluk + Enflasyon = Stagflasyon

İktisat sözlüğüne göre anlamı “Hızlı enflasyonda iç piyasanın darboğaza sürüklenmesidir. Bir yandan fiyatlar yükselirken öbür yandan işsizliğin artması, üretimin azalması, yatırımların duraklaması stagflasyonun tipik belirtileridir. Stagflasyon, talep enflasyonunun değil maliyet enflasyonunun bir sonucudur.” 

Türk Dil Kurumuna göre ise “durgun şişkinlik” demektir. Şişkinlik kavramı aklımızın bir köşesinde dursun.

Kısaca stagflasyon, büyümenin sıfır ya da sıfıra çok yakın olması ve enflasyonun yüksek olması durumudur. Yani durgunluk içinde şişkin bir enflasyon.

Peki Türkiye için Stagflasyon Söz Konusu Mu?

Bu durumu ortaya koyabilmek için ana iki veriyi incelememiz gerekiyor. Biri durgunluk, diğeri şişkinlik. Yani;

1- Ekonomi büyüyor mu yoksa durgunluğa mı girmiş?

2- Enflasyonda artış söz konusu mu?

Grafikte 2018 yılında başlayan bir küçülme dikkat çekiyor. Neyse ki 2020 yılında başlayan kredi garanti fonu uygulaması ile kredi temelli bir büyüme ivmesi tekrar yakalanmış. Bu sonuca nasıl mı ulaşıyoruz?

Grafikteki açık mavi kısımlar tüketim kaynaklı büyümeyi gösteriyor. Görüldüğü gibi 2020 yılından itibaren bu kısım sürekli olarak büyümüş. IMF’nin 2022 yılı büyüme tahmini %4,3. 2023 yılı için ise 3,6. Dolayısıyla kredi temelli bir büyüme sürdürülemiyor ve bu sene sonundan itibaren sert bir düşüş bekleniyor.

Enflasyon Cephesine Gelirsek

Enflasyon oranının son 2 yılda %20’lerden %80’e geldiğini görüyoruz. ÜFE’ye baktığımızda ise %140’lara dayanmış bir tablo var karşımızda. IMF’nin Türkiye için 2022 yılı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tahmini yüzde 60,5 olurken, 2023 yılı TÜFE tahmini yüzde 37,2 oldu.

Eldeki verilerle Türkiye’nin büyük oranda bir yükseliş ve ardından yatay seyir, enflasyon oranında ise büyük bir artış olduğunu gözlüyoruz.

Türkiye stagflasyon durumunda diyemesek de veriler incelendiğinde ve gerekli önlemler alınmadığı takdirde bu durumun hiç de uzak olmadığını söylemek mümkün.

YORUMLAR YAZ