• ALTIN (TL/GR)
    370,08
    % 0,61
  • AMERIKAN DOLARI
    6,7651
    % 0,48
  • € EURO
    7,5789
    % 0,01
  • £ POUND
    8,4615
    % -0,27
  • ¥ YUAN
    0,9500
    % 0,35
  • РУБ RUBLE
    0,0981
    % -0,28
  • BITCOIN
    65147,444
    % 1,88
  • BIST 100
    109.307,53
    % 0,18

Dolar/TL Yükseliyor, Peki Nereye?

Dolar/TL Yükseliyor, Peki Nereye?

Gündem yine Dolar… Bugün, günlük al-sat işlemlerinden ziyade Dolar/TL’yi sürekli bir portföy aracı olarak görenler için bir resim çizmeye çalışacağım. Başlıkta da dediğimiz gibi DOLAR/TL Yükseliyor, Peki Nereye?

2-3 aylık periyotlarla bu konuda yazmak maalesef elzem, zira Dolar/TL en ufak kırılganlıkta fırsatı buluyor ve ülke gündemini işgal etmeye başlıyor. 

Mevcut Durumun Nedenleri

Önce hızlı bi’ özet geçelim: Kurun yükselmesinin (aslında ABD Dolar’ı yükselmekle birlikte Euro’da aynı sertlikte bir hareket görülmüyor, Euro/Dolar=1,08) jeopolitik açıdan birkaç sebebi var. Kıbrıs açıklarında devam eden petrol ve doğal gaz arama çalışmaları konusunda  bölgesel aktörlerle devam eden sorunlar, Suriye meselesinde süper güçlerle yaşadığımız görüş ayrılıkları ve sonucunda F-35, S-400 konularında girdiğimiz çıkmaz, ABD’de devam eden Halkbank davası akla gelen ilk nedenler. Bu sorunlar buzlukta öylece bekliyor ve üzerilerine şimdilik üzerine Covid-19 perdesi çekilmiş vaziyette.

Makro ekonomik açıdan başı çeken swap hesapları hariç Merkez Bankası döviz rezervlerinin (net) eksiye düşmüş olması; yüksek/yükselecek işsizlik, yüksek DTH hesapları gibi problemlere eklenen Covid-19 krizinin etkileri,yine koronavirüs sebebiyle düşüş trendine girse dahi kronik enflasyon sorunumuz, kamu ve özel sektörün yüksek döviz borç stoku (finans sektörü hariç kısa vadeli özel sektör borcu 170 milyar dolar’ın üzerinde) gibi problemler.

Pandemi sebebiyle FED’in attığı ve dolar bolluğu yarattığı bu süreçten swap kanalı açılmaması sebebiyle yararlanamıyor olmamız ve durumun değişeceğine dair bir emare olmaması. (Hem tarihsel olarak hem de ABD’nin Ankara büyükelçisi tarafından reddedilse de mevcut uluslararası siyasi konjonktür nedeniyle)

IMF’nin standart stand-by anlaşmalarından farklı olan ve sıkı kriterler içermeyen imkânlarından dahi kullanılmayacağının dile getirilmesi ve bu durumun değişeceğine dair bir beklenti olmaması.

Son iki maddede “beklenti olmaması” durumlarını özellikle ifade ettim, zira en ufak bir olumlu haber akışına bile hasret olduğumuz bir dönem ve bu durumların iması ile kurda çekilme sağlayabilir.

Mevcut Durum

Dolar/TL 7,1625 seviyesinde. 1 Mayıs günü yurt içi piyasaların kapalı olması ve işlem hacimlerin görece düşük kalması sebebiyle geçici bir durum olarak değerlendirilen 7 üzeri hareket hafta başından beri 7-7,05 arası hareketine devam ediyordu.

Bu sabah özellikle Avrupa cephesinden gelen çok kötü PMI verilerinin oluşturduğu dalga, ABD’de yönetimin pandemiye rağmen ekonomiyi açmayı kafaya koyduğuna dair beyanları sonrası güçlenen dolar endeksi (DXY: 100,15) ile birleşince Dolar/TL kısa sürede 10 kuruş birden yükselerek yeni zirvelere ilerlemeye başladı.

Önümüzdeki Süreç

Öncelikle birkaç beylik cümle ile belirsizlik bulutlarını dağıtalım. Her yatırım aracı için bir gerçek var: “Çıktığı gibi iner” ya da “İndiği gibi çıkar.”

Bir başka slogan da “Hiçbir şey sürekli inmez ya da çıkmaz.”

Bu prensipleri Dolar/TL’ye uyguladığımızda karşımıza çıkan manzara şöyle: Dolar/TL grafiğinde böyle sürekli ve dik açılı bir çıkış uzun zamandır görülmemiş. (2018 Ağustos çok kısa süreli bir istisna) Yılbaşından bu yana ilk bir ayda yatay seyreden, ikinci ayda ise 20 kuruş yükselen kur mart ve nisan aylarında kabaca 50’şer kuruş yükseliyor. Yani iki aylık çıkış sert ama bundan önce düzeltmelerle yükselmiş, tahtını hak etmiş bir kur var karşımızda. Çok sert bir çekilme mümkün görünmüyor. Ayrıca bunlar büyük yükselişler olarak görülse de 6’dan 7’ye gelmiş bir kur için getiri yüzde 16.

Grafikte göze çarpan bir diğer nokta ise büyük yükselişlerden sonra yaklaşık 3 aylık düşüş trendlerinin başlaması, yani kurdaki bu çıkış elbet duracak. Bu durumu kâr realizasyonu, alınan önlemlerin meyve vermesi, krizlerin çözülmesi vb. olarak niteleyebiliriz ama yapılan swap oranlarının değiştirilmesi, zorunlu karşılıkların düzenlenmesi, yurt dışı işlemlere getirilen kısıtlar gibi tedbirlerin artık işe yaramadığı net olarak görülüyor. Serbest piyasaya yapılan müdahaleler bir mustang ata binmeye benziyor, size tepkisi daha sert oluyor.

Buna rağmen FED’in aldığı tedbirler sonucu bir süre daha dolar bolluğu görülecek küresel piyasalar ile (her ne kadar yurt içi sermaye piyasalarından yabancı çıkışı devam etse de) yeniden açılan ekonomiler ve canlanan ekonomik aktiviteler hesaba katılınca bir süre için trend değişimi görebileceğimiz bir Dolar/TL bekliyor olabilir bizi.

Sonuç

Son tahlilde yıllardır dile getirdiklerimizi tekrarda fayda var. Babanıza sorun, doların hiç düştüğünü hatırlıyor mu? Ya da siz? Medyada son 4-5 yıldır sürekli “Dolar rekor kırdı” haberleri görüyorsunuz.

İthalata bağımlı, katma değer üretimi zayıf, yabancı finansmana muhtaç, yüksek dış borç stokuna sahip her ekonominin yaşamak zorunda olduklarını yaşıyoruz, fazlasını değil.

Kur, bazen sert bazen yavaş ama genel trend açısından sürekli olarak yükseliyor, kazandırıyor. Küresel gelişen durumlara göre yataya sardığı yıllar olabiliyor ama dalgalar çekildiği an denize kimin, nasıl girdiği anlaşılıyor. Oyunun kuralları belli ise yakınmanın anlamı yok. Oyunu kurallara göre oynamak gerek.